Klokken luiden Tilburgse kermis in

Kleurplaat. Ontwerp Peter van Gestel
Werkgroep De Torenklok initieert het klokkenluiden van de kermis. In Tilburg staat de kermis centraal en is een van de grootste Tilburgse evenementen die nationaal dan wel internationaal bekend staat. Bij zo een bijzondere gelegenheid mag men ook gerust aan de grote klok hangen.

Daarom heeft Werkgroep de Torenklok (onderdeel van de Heemkundekring Tilborch) georganiseerd, dat op 21 juli om 15:00 uur vijftien minuten lang alle klokken in het kermisgebied geluid. Dit zullen de vijf klokken van de Heikese Kerk, de drie zware klokken van de Heuvelse Kerk, eveneens luidt er op Broekhoven een driegelui, op Loven luidt een duet van klokken en de protestantse Pauluskerk luidt met haar enige klok ook mee. In totaal dus veertien klokken met een totaalgewicht van meer dan 13.000 kg. Toch een duidelijk verschil met die kleine kermisbel van 15 kg.

Het gaat om duidelijk meer spektakel dan de kermisbel die nu gebruikt wordt, of ander geproduceerd geluid op één plek;  het gaat hier om een duidelijk geluid in het totale enorme  kermisgebied. Zo is het beginsignaal overal duidelijk te horen.

Het luiden op de kermis is een verloren gegane traditie, die weer herleefd moet worden. De ker(k)mis is van oorsprong religieus, en als alle klokken binnen het gebied worden geluid, is dat niet alleen een herleving van het verleden, maar tevens een nieuwe manier van seculier luiden – iets, wat goed in het heden en vooral de toekomst past. En dat is precies wat wij met onze Werkgroep willen bereiken.  Wij willen het luiden van de klokken dichter bij de mensen brengen en zich er van bewust maken, dat klokken nog steeds dicht bij de samenleving staan – op droevige momenten, als vier mei, maar ook op feestelijke momenten zoals op Koningsdag, toen alle klokken in Tilburg en omstreken gingen luiden, en uiteraard nu: op de kermis.

Werkgroep De Torenklok / Onderdeel van Heemkundekring Tilburg

'10 dagen op pad voor de koning' in aanmerking voor Brabantse Erfgoedprijs?

’10 dagen op pad voor de koning’ was een activiteitenprogramma dat voorafging aan Koningsdag 2017. Het programma werd gedragen door Erfgoed Tilburg: een community van organisaties en particulieren die zich inzetten voor aspecten van erfgoed in Tilburg. Stadsmuseum Tilburg faciliteert en coördineert deze community.

Korte omschrijving van het project / activiteit
In aanloop naar Koningsdag 2017 werkte Erfgoed Tilburg aan een gezamenlijk tiendaags programma waarbij de band van Tilburg met het Koninklijk Huis centraal stond.

Activiteiten 
-    Feestelijke uitreiking 10.000 stickerboeken op basisscholen
-    Lezingen over de archeologie van de Tiendaagse Veldtocht, voetbal Willem II (50 deelnemers), het kasteel van Tilburg
-    Spektakels rondom het Kasteel 013
-    Koninklijke verhalen in dialect ingesproken door Et Schrèèfatteljee
-    Uitreiking Lanciersprijs voor historisch onderzoek in het archief
-    Huiskamerconcert op de tafelpiano van prinses Sophie, 30 deelnemers
-    Koningsquizzen op zorglocaties van Stichting De Wever, 300 deelnemers
-    Wandelingen in het voetspoor van Willem-Alexander, 470 deelnemers
-    Koninklijke verhalen via Whats app, waarvoor ca. 300 mensen zich hadden aangemeld
-    Bekijken van koningsklokken in Goirkese kerktoren, 35-40 deelnemers
-    Inluiding van Koningsdag met maar liefst veertig klokken uit Tilburg en omgeving
-    Koninklijk beiaardconcert in Heikese kerktoren
-    Koninklijke marsen vanuit de Goirkese kerktore, 40 muzikanten
-    Beluisteren van torenconcert, 300 buurtgenoten
-    Vlogs van Bart en Jibbe over stickerboek en Koninklijk huis i.r.t. Tilburg
-    Ruilbeurzen in Bibliotheken Midden-Brabant in Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout
-    Vorstenbroodjes in ruil voor stickers bij Albert Heijn


Nieuwe vorm van samenwerking
Luisteren naar koningsmarsen
’10 dagen op pad voor de koning’ is een nieuwe vorm van samenwerking binnen Tilburg. De krachten van de erfgoedpartners worden gebundeld waardoor activiteiten eenduidiger naar buiten worden gebracht. De nieuwe dimensie is dat het erfgoedveld als potentiële partij in Tilburg zichzelf op de kaart heeft gezet. In totaal zijn er nu bijna 80 personen die aangesloten zijn bij de community Erfgoed Tilburg.

Aan de Tiendaagse namen de volgende partners deel: De Torenblazers; Wijkraad Goirke-Hasselt-Bouwmeesterbuurt; De Wever; Et SchrèèfAtteljee; Heemkundekring Tilburg; KASTEEL013 / Buurtcultuurfonds Tilburg; Kerkibo Torenblazersconcert; Regionaal Archief Tilburg; SPOTTN013 / Koning AAN; Stadschroniqueur Berny van de Donk; Stadsgidserij Tilburg; Stadsmuseum Tilburg; Stichting Tilburgse Taol; Vrienden van de Tilburgse Beiaard; Werkgroep De Torenklok; T-Primair; Tilburg Quiet Community; Contour de Twern; Bibliotheken Midden-Brabant; Ontdekstation; Voetbalclub Willem II; Albert Heijn.

Door collectief naar buiten te treden is het publieksbereik vele malen groter dan wanneer iedere organisatie zijn eigen activiteit verzorgt.


Belangrijkste doelstelling
Met het koninklijk erfgoed als basis -op een actuele en moderne wijze- de kennis en betrokkenheid van jeugd en jongeren vergroten en het versterken van de groepsidentiteit van de Tilburgers.

  • Het stickerboek werd vormgegeven door Jeroen de Leijer en Studio Ontwerphaven wat zorgde voor een fraai modern educatief boek voor kinderen waarin het erfgoed op een zeer aantrekkelijke manier werd gepresenteerd. Inhoudelijk werd er niet alleen teruggekeken naar het verleden, maar ook gerefereerd aan het heden en de toekomst.
  • Bij het stickerboek werden nieuwe partners bereikt. Niet alleen geheel T-Primair van Tilburg was betrokken (waaronder 60 basisscholen), maar ook de Quiet Community, Kindereilanden van Contour de Twern, voetbalclub Willem II en zelfs de Albert Heijn die acties rondom vorstenbroodjes uitzette. Het bereik met het stickerboek voor alle leerlingen van groep 5 tot en met 8 van het basisonderwijs in samenwerking met bovengenoemde groepen was in gemeente Tilburg nog niet eerder vertoond.
  • Een dergelijke collectieve aanpak voor volwassenen en kinderen is toepasbaar voor andere Brabantse gemeenten. 
  • Voor de volwassenen was de archeologische lezing door Jan Roymans over het tentenkamp van de Tiendaagse Veldtocht een nieuw element. 
  • Ca. 300 ouderen in woonzorglocaties testten hun kennis over het koninklijk huis en de Tilburgse taol. 
  • Betrokkenheid tussen ruim 300 buurtbewoners kwam tot stand bij KASTEEL013 en bij het eerdergenoemde torenblazen bij de Goirkese kerk met 40 muzikanten. 
  • Er meldden zich nieuwe erfgoedpartners zoals SPOTTN013 met de dagelijkse app Koning AAN. Deze zorgde voor een frisse presentatie van  koninklijke verhaaltjes.
  • Ook de Vrienden van de Tilburgse Beiaard meldden zich als nieuwe erfgoedpartner en organiseerden een beiaardconcert in de Heikese kerktoren.

De gemeente keek met belangstelling naar deze samenwerking en liet weten grote interesse te hebben in een herhaling van deze werkwijze rondom andere erfgoedthema’s.


Financieringsmodel
De erfgoedpartners bekostigden voor een groot deel hun eigen activiteit. Ter aanvulling deden zij een beroep op het budget dat ter beschikking werd gesteld door gemeente Tilburg. daarnaast waren sponsoren en bedrijven bereid om financiële bijdragen te leveren.

Behaalde resultaten in pers en media
Stickerboek op Jeugdjournaal
Zowel het stickerboek als de gehele tiendaagse was een enorm succes in de media. Daarbij was er vraag naar archieven en objecten uit de collecties van Regionaal Archief Tilburg en Stadsmuseum Tilburg. Zo kwamen de weinig belichte aspecten van het erfgoed voor het nationale voetlicht: de overlijdensakte van Willem II, het dodenmasker, een kalkbakje waarmee Willem II de eerste steen legde. Er was belangstelling voor de toiletpot van Wilhelmina, de koninklijke bezoeken van Emma en Wilhelmina in 1895 en het zilveren regeringsjubileum van koningin Juliana in 1973. De activiteiten van het Stickerboek zagen we terug i:
Brabants Dagblad, 16 februari 2017

Verwachtingen van het project voor de toekomst
Deze tiendaagse en het stickerboek legden de basis voor programmering en werkwijze voor de toekomst. Stadsmuseum Tilburg wil samen met de erfgoedpartners op deze wijze ieder jaar een gezamenlijk programma organiseren dat zowel voor volwassenen als voor het onderwijs aantrekkelijk is. Voor 2018 wordt gedacht aan een gezamenlijk erfgoedprogramma rondom 4 en 5 mei.

Verwijzingen naar websites en social media
Stickerboek Koningsdag
Tweets over het stickerboek
Vlogs Alex Anders behorend bij het stickerboek
Online uitingen over erfgoedactiviteiten in aanloop naar Koningsdag



Erfgoedbijeenkomst Tilburg University 19 mei 2017

 Tilburg University / Katholieke Hogeschool 1974
Het programma voor de erfgoedbijeenkomst van 19 mei ziet er als volgt uit: 

13.30 – 14.30 uur Rondleiding langs het erfgoed van Tilburg University door Pieter Siebers. Locatie: Verzamelen in de hal van het Koopmansgebouw.

14.30 – 15.00 uur Digitaal monument Tilburg Cobbenhagen Center door Liesbeth Hoeven. Locatie: Cobbenhagen Center binnen.

15.00 – 16.00 uur Evaluatie ’10 dagen op pad voor de koning’ en brainstorm voorstel nieuw gezamenlijk thema 4 en 5 mei 2018.

16.00 – 16.30 uur Rondje Erfgoed

De volgende erfgoedbijeenkomsten zijn:
Woensdag 13 september 15.00 – 17.00 uur
Woensdag 29 november 15.00 – 17.00 uur

Bent u betrokken bij het erfgoed van Tilburg en vertegenwoordigt u een instelling of organisatie? Stuur een mail naar Stadsmuseum Tilburg met het verzoek om op de mailinglijst te worden opgenomen.

18 - 26 april 2017 Erfgoedpartijen in Tilburg presenteren gezamenlijk programma

10 dagen op pad voor de koning

Erfgoedpartners Tilburg ontwikkelden een vorstelijk programma voorafgaand aan Koningsdag. Tussen 18 en 27 april is er dagelijks minimaal een activiteit waarin de band van Tilburg met het Koninklijk Huis centraal staat. Zo trek je in een huifkar door Koningshoeven, luister je naar verhalen over koninklijke bomen, wordt de Lanciersprijs uitgereikt en eet je onderweg een vorstenbroodje.


18 april Tilburg Stadsrechten
De keuze om met 18  april te beginnen is niet voor niets; op die dag werd in 1809 het dorp Tilburg tot stad verheven. Het was geen koning van Oranje die Tilburg stadsrechten gaf, maar Lodewijk Napoleon, de broer van ... Deze van oorsprong Franse koning waardeerde de Tilburgse nijverheid en de groei van de stad.
Portret Lodewijk Napoleon.Stadscollectie Tilburg

Divers publiek
Elk onderdeel uit het programma ‘10 dagen op pad voor de koning’ speelt zich af op een andere locatie en voor een divers publiek. Zo wordt de koningskwis aangeboden aan cliënten van De Wever, is het project KASTEEL013 gericht op buurt- en wijkbewoners van de Hasselt, kunnen de Tilburgers zelf hun koninklijke verzamelingen laten zien en is het stickerboek beschikbaar voor kinderen uit alle wijken van de stad. Het gehele tiendaagse erfgoedprogramma bereikt op deze manier een breed publiek.

Werkwijze
Deze website biedt een algemeen overzicht van de activiteiten. De partners staan in de rechterkolom en in  de linkerkolom is de agenda te zien. Voorts is er een stempelkaart beschikbaar voor de deelnemers van de activiteiten. tadsmuseum Tilburg is benieuwd wie de fanatiekste bezoeker van het erfgoedprogramma wordt. Onder degenen met de meeste stempels wordt een toepasselijke prijs verloot.